De ‘shutdown’ van de overheid uitgelegd

Om 00:01 uur zaterdagochtend is de overheid van de Verenigde Staten stilgelegd. Wat betekent dat, hoe zijn we hier beland en hoe nu verder? De belangrijkste vragen beantwoord:

Wat is een shutdown?

De overheid wordt gefinancierd door krediet dat verleend wordt door het congres. Het verlenen van deze financiering is een van de kerntaken van de wetgevers in Washington. Op het moment dat deze kredieten verlopen zonder dat er goedkeuring is gegeven voor nieuwe, kan de overheid haar werknemers niet meer betalen en moet ze veel van haar diensten sluiten. Om dit te voorkomen stelt het congres normaliter financiering op voor een lange termijn, dat gesteund wordt door beide partijen.

Als een shutdown plaatsvindt, worden werknemers opgedeeld in twee groepen: essentieel en niet essentieel. Essentiële werknemers moeten alsnog blijven werken, maar ontvangen geen loon meer. Niet essentiële werknemers blijven thuis totdat de overheid weer opent. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat soldaten wel in actieve dienst blijven, maar een groot deel van de werknemers van het ministerie van Defensie thuis zit. Ook sluiten veel parken, monumenten en andere vormen van publieke ruimte en worden enkele sociale zekerheidsprogramma’s niet meer uitgevoerd. Dit alles heeft, zoals te verwachten valt, een negatief effect op de economie.

Is dit eerder gebeurd?

Jazeker, de overheid is al 18 keer eerder stilgelegd. De laatste shutdown was bijvoorbeeld in 2013, over de financiering van Obamacare. Het is echter nog nooit voorgekomen dat de overheid sluit terwijl één partij de macht bezit over het Presidentschap, de Senaat en het Huis van afgevaardigden, zoals nu het geval is.

Hoe zijn we hier beland?

Heb je even? Zoals hierboven beschreven is het de taak van het congres om de overheid te financieren, het liefst door middel van betrouwbare kredietverleningen voor een lange termijn, zodat overheidsprogramma’s daarop kunnen anticiperen en het constante risico van een shutdown vermeden wordt. Onder het presidentschap van Trump heeft het congres echter juist meerdere korte-termijn kredieten verleend, telkens voor één maand. Dit gaf onderhandelaars van beide partijen de kans om door te werken aan een uitgebreider wetsvoorstel. Als de financiering van de overheid bijna verloopt, moeten beide partijen namelijk een deal sluiten over wat de prioriteiten in budgettering zijn. Hoeveel krijgt het leger? Hoeveel geld gaat er naar sociale zekerheid? Republikeinen besturen dan wel zowel de Senaat als het Huis, hun meerderheid in de Senaat is te klein om wetten door te voeren zonder Democratische stemmen.

Het sluiten van deze deal is complex door de onderlinge polarisatie en partijdigheid die sinds de inauguratie van Trump alleen nog maar heftiger is geworden. Republikeinen hebben veel van hun tijd besteed aan het intrekken van Obamacare en het doorvoeren van een nieuw belastingsysteem; twee beleidsprioriteiten die kwaad bloed zetten bij hun Democratische collega’s. De onderhandelingen werden echter nog ingewikkelder toen Trump in september aangaf dat hij DACA in zou trekken, het overheidsprogramma dat asiel geeft aan kinderen van illegale immigranten die hun hele leven al in Amerika hebben gewoond. Trump stelde dat het congres een oplossing zou moeten vinden, oftewel een wet zou moeten doorvoeren om de kinderen te beschermen. Het in stand houden van DACA is een prioriteit voor de Democraten, zowel beleidsmatig als ideologisch. Hierdoor zijn de onderhandelingen voor de overheidsfinanciering en het behouden van DACA gaandeweg door elkaar gaan lopen. Anders dan bij de debatten over gezondheidszorg of belasting, hebben Republikeinen dit keer Democratische stemmen nodig in de Senaat. Democraten willen deze kans niet voorbij laten glippen en gebruiken hun invloed om de 700.000 kinderen te beschermen voor deportatie, ook al is dat normaliter geen zaak om te betrekken bij de financiering van de overheid.

Maandenlang is er onderhandeld om uit deze situatie te komen, zowel binnenskamers als op live televisie. Trump gaf aan dat hij openstond voor elke mogelijk deal, en dat hij sowieso zijn handtekening zou zetten onder wat op zijn bureau terecht zou komen. Maar toen de compromis vervolgens in een besloten vergadering in het Witte Huis gepresenteerd werd, ging het mis. Trump, waarschijnlijk luisterend naar het advies van meer conservatieve adviseurs en congresleden, keerde zich tegen de immigratiedeal en vroeg zich hardop af waarom Amerika mensen uit ‘shithole’ landen zou moeten toelaten. Die uitspraak, en de opeenvolgende controverse, vergiftigde het debat en de deal implodeerde. Pogingen om tot een nieuwe compromis te komen mislukte en het Republikeinse Huis besloot donderdagmiddag om de Democratische Senatoren voor het blok te zetten door een wetsvoorstel voor een korte financiering door te spelen naar de Senaat. De Democratische Senatoren (en een paar Republikeinse) blokkeerde vrijdagavond dit voorstel, waarmee de overheid om 00.01 uur zaterdagochtend zonder fondsen zat en moest sluiten.

Wat zijn de argumenten van de beide partijen?

Waarschuwing vooraf: een goede dosis hypocrisie en misleiding is aanwezig in de standpunten van beide partijen. Republikeinen claimen dat Democraten de hele overheid stilleggen om illegale immigranten te beschermen. Daarmee brengen ze zowel de troepen en de douane in gevaar, als de Amerikaanse burgers die van de overheid afhankelijk zijn. Op het laatste moment heeft het Republikeins leiderschap de financiering van een programma dat zich bezighoudt met de gezondheidszorg voor kinderen (CHIP) als een soort ruilmiddel in het financieringsvoorstel geplaatst. Republikeinen claimen dus dat Democraten, door het wetsvoorstel te blokkeren, zorg voor kinderen minder belangrijk achten dan de verblijfstatus van illegale immigranten. De kern is: ‘wij Republikeinen hebben alles gedaan wat we konden om dit te voorkomen, maar Democraten hebben de hele overheid lam gelegd voor een beleidsmatige prioriteit’. Waarom is dit hypocriet en misleidend? Omdat Republikeinen bijna exact hetzelfde deden bij de shutdown van 2013 en omdat ze zelf als meerderheidspartij maandenlang geweigerd hebben om de zorg voor kinderen te verlengen. Daarnaast stemden vijf Democraten voor het financieringsvoorstel en kreeg McConnell geen eens alle Republikeinse senatoren zo ver om voor te stemmen, waardoor het misleidend is om te stellen dat Democraten de shutdown hebben veroorzaakt.

De Democraten stellen dat de Republikeinen verantwoordelijkheid dragen omdat ze een meerderheid hebben in zowel de Senaat als het Huis, en daarnaast beschikken over een president in het Witte Huis. Kortom: de hele overheid is in Republikeins bezit. Daarnaast wordt DACA breed gedragen door het Amerikaanse volk en is Trump zelf de gene geweest die de onderhandelingen opblies. Waarom is dit misleidend? Republikeinen hebben inderdaad een meerderheid van 51 Senatoren, maar moeten beschikken over 60 stemmen om de financiering van de overheid door te voeren. Democraten bezitten dus wel degelijk over macht en daarmee over verantwoordelijk (waar is de oom van Spider-Man als je hem nodig hebt?). Daarnaast hoort DACA normaliter geen onderdeel te zijn van onderhandelingen over overheidsfinanciering.

Wat is de rol van Trump?

Mitch McConnell, leider van de Republikeinse meerderheid in de Senaat, beschreef zijn frustratie met de president van zijn eigen partij zeer precies:

I’m looking for something that President Trump supports, and he has not yet indicated what measure he is willing to sign. As soon as we figure out what he is for, then I would be convinced that we were not just spinning our wheels.

Dit is een duidelijke indicatie dat Trump in dit gehele debat zowel afwezig, onduidelijk als inconsistent is geweest. Door plotseling aan te geven dat DACA in maart zal verlopen, heeft de president de al ingewikkelde onderhandelingen over de financiering van de overheid nog complexer gemaakt. Ook was hij daarbij niet duidelijk of hij vond dat DACA door het congres ingetrokken, of juist beschermd zou moeten worden. Vervolgens gaf hij aan dat de financiering van zijn muur aan de zuidelijke grens per se verwerkt moest zijn in het pakket. Daarna stelde hij juist dat hij elke deal aanvaardbaar zou vinden, ook als hij daarvoor bekritiseert zou worden door zijn achterban. Een paar dagen later schoot hij de uiteindelijke deal op spectaculaire wijze toch overhoop door grote delen van de wereld te beschrijven als ‘shithole countries’. Kort daarop blies hij bijna de Republikeinse strategie op door te stellen dat de gezondheidszorg voor kinderen niet opgenomen moest worden in een wetsvoorstel voor de korte termijn, maar juist voor de lange termijn. En tot slot weigerde hij een mogelijke last-minute deal aangeboden door Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, waarmee hij eindelijk de financiering voor zijn muur zou krijgen. Het effect van deze duizelingwekkende stroom aan tegenstrijdige acties is het best samengevat in deze opmerking van de Republikeinse Senator Lindsey Graham:

We don’t have a reliable partner at the White House to negotiate with. This has turned into an s-show for no good reason.

Wie zal de schuld krijgen?

Het effect van dit soort enorme politieke gevechten is erg lastig te voorspellen. Een recente peiling insinueert dat Republikeinen het grootste risico lopen om de schuld te krijgen. Zij besturen Washington, staan bekend als anti-overheid en hebben met Trump al een extreem chaotisch jaar achter de rug. Het sluiten van de overheid exact op het eenjarige jubileum van Trump’s presidentschap versterkt het beeld dat de Republieken niet in staat zijn om effectief te regeren en Washington onderdompelen in chaos.

Dat alles betekent niet dat Democraten geen gevaar lopen. Dankzij hun blokkade in de Senaat is de overheid nu niet gefinancierd. Daarnaast is illegale immigratie het huidige breekpunt, een thema waar Trump graag op ten strijde trekt. Een andere recente peiling stelt dat een meerderheid van de respondenten het niet waard vindt om de overheid te sluiten wegens DACA. De huidige situatie kan daarmee gevaarlijk zijn voor de 10 Democratische Senatoren die in november herkozen moeten worden in staten die Trump in 2016 heeft gewonnen. De uitkomst van de blame game gaat vooral afhangen van de volgende fase.

Hoe nu verder?

Zoals hierboven beschreven is de kans groot dat beide partijen weinig baat hebben bij een shutdown die lang duurt. Waarschijnlijk zullen beide partijen proberen om zo snel mogelijk (het liefst voor de eerste werkdag op maandag) tot een verlenging van financiering te komen, al is het maar voor een paar dagen. Dat geeft onderhandelaars wat ruimte om tot een omvangrijkere compromis voor de langere termijn te komen. Maar zelfs een compromis voor de korte termijn gaat complex worden. Ondanks de onvrede met de shutdown, hebben beide partijen hun hielen in het zand gestoken. Het Witte Huis heeft gesteld dat onderhandelingen over immigratie niet zullen plaatsvinden zolang de overheid niet opnieuw gefinancierd is. Democraten hebben hoog ingezet in dit debat en zullen niet zomaar opgeven. Beide partijen hebben de verkiezingen van aanstaande november op het netvlies, en zullen niet willen overkomen als de verliezende partij in dit gevecht.

Wat nu nodig is zijn wat koele hoofden die de onderhandelingen van de afgelopen maanden weer opnieuw kunnen opstarten om tot een compromis te komen waar beide partijen een overwinning mee kunnen claimen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s